Nagroda Kopernikańska Fides et Ratio 2026
Prof. Marta Cartabia – wybitna włoska konstytucjonalistka oraz wykładowczyni akademicka, obecnie także przewodnicząca Europejskiej Komisji na rzecz Demokracji przez Prawo (Komisji Weneckiej) – została trzecią laureatką w historii Nagrody Fides et Ratio im. Mikołaja Kopernika, prestiżowego wyróżnienia przyznawanego przez Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Nagroda ta honoruje osoby, których dorobek naukowy i twórczy podejmuje dialog między wiarą a rozumem – fundamentalną ideą naszej cywilizacji i wielkim skarbem dziedzictwa myśli Jana Pawła II.
Biogram i zainteresowania badawcze laureatki
M. Cartabia kończyła studia prawnicze na Uniwersytecie Mediolańskim, a doktorat uzyskała w Europejskim Instytucie Uniwersyteckim. W 2004 roku została profesorem na Uniwersytecie Milano-Bicocca. Specjalizuje się w prawie konstytucyjnym; od 2011 roku zasiada w Trybunale Konstytucyjnym Włoch (w latach 2014–2019 pełniła funkcję wiceprezesa, a następnie prezesa). Jest również współautorką reform włoskiego systemu wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych i procedury cywilnej. Opowiada się m.in. za alternatywami wobec kary pozbawienia wolności, takimi jak areszt domowy czy prace społeczne.
Proponowane przez nią rozwiązania prawne, zakorzenione w katolickiej nauce społecznej, zyskały międzynarodowe uznanie. Od 2021 roku profesor Cartabia jest członkinią Komisji Weneckiej – wysoko cenionego organu doradczego Rady Europy, złożonego wyłącznie z wybitnych ekspertów – a w grudniu 2025 roku została wybrana jej przewodniczącą. W 2021 roku została również członkinią zwyczajną Papieskiej Akademii Nauk Społecznych.
Historia nagrody
Pierwszym laureatem (2024) Nagrody Fides et Ratio był Grzegorz Ryś, arcybiskup metropolita krakowski, jeden z najbardziej rozpoznawalnych duchownych katolickich w Polsce, charyzmatyczny duszpasterz oraz ceniony mediewista specjalizujący się w historii Kościoła katolickiego.
W 2025 roku nagrodę otrzymał Joseph Halevi Horowitz Weiler – światowej klasy intelektualista, prawnik, myśliciel, badacz, wykładowca akademicki oraz autor książek tłumaczonych na wiele języków.
Colloquium Charitativum Novum
Uroczysta gala, podczas której profesor Marta Cartabia odbierze nagrodę, odbędzie się 1 czerwca w reprezentacyjnych salach Pałacu Dąmbskich. Tego samego dnia laureatka wygłosi wykład inauguracyjny podczas Colloquium Charitativum Novum – międzynarodowego spotkania intelektualistów chrześcijańskich inspirowanego historycznym Colloquium Charitativum, które odbyło się w Toruniu w 1645 roku.
W wydarzeniu swój udział potwierdzili również m.in.:
- kardynał Grzegorz Ryś;
- Joseph Weiler;
- była premier Polski i ambasador przy Stolicy Apostolskiej Hanna Suchocka;
- poseł do parlamentu kraju związkowego Saksonia-Anhalt Stephen Gerhard Stehli;
- fińsko-grecki teolog, muzyk i biskup pomocniczy Tallinna Jaakko Olkinuora;
- brytyjski duchowny, teolog i astrofizyk David Wilkinson;
- szwedzki dyplomata i prawnik Jan Henrik Amberg;
- oraz wybitny maltański teolog, filozof i bioetyk Emanuel Agius.
